LUNGNABÓLGA

Hvað er lungnabólga?

Lungnabólga er bólga í lungnavef. Orsök hennar er örverur (veirur, bakteríur, sveppir og sníkjudýr) eða ertandi (eitur)efni þ.e. ásvelging á magainnihaldi (magainnihald fer niður í lungun) eða innöndun á eitruðum gastegundum.

  • Lungnabólga er mjög algengur sjúkdómur.

  • Rúmlega helmingur lungnabólgutilfella er af völdum bakteríusýkinga og er lungnahnettlusýking (Pneumokokkasýking) algengust.

 

Hér verður fjallað um lungnahnettlu-lungnabólgu.

Hvernig smitast lungnabólga?

Smit berst yfirleitt með andrúmslofti, úðasmiti. Það er sjaldgæft að bakterían berist með blóði frá sýktu svæði í líkamanum, t.d. beinsýkingu, til lungnanna. Við alvarleg veikindi er fólk oft svo máttfarið að það á erfitt með að kasta upp. Þá er hætta á að viðkomandi svelgist á og hluti magainnihaldsins fari ofan í lungun. Það getur valdið alvarlegri lungnabólgu.

Hver eru einkennin?

  • Oft er um að ræða veirusýkingu áður en lungnabólgan kemur fram.

  • Sjúklingurinn veikist snögglega með hrolli, háum hita, takverk í brjósti og þurrum hósta.

  • Sólarhring til tveimur sólarhringum síðar fylgir hóstanum uppgangur, yfirleitt grænleitur eða rústrauður (slím blandað blóði).

  • Sýkingunni fylgir oft frunsumyndun við munninn sem er merki um skerta starfsemi ónæmiskerfisins.

  • Sjúklingurinn andar ört og grunnt og brjóstkassinn hreyfist oft minna þeim megin sem lungnabólgan er.

  • Roskið fólk verður oft illa áttað á stað og stund og órólegt.

 

Hverjir eru í áhættuhópi?

  • Þeir sem misst hafa miltað.

  • Veikt roskið fólk.

  • Sjúklingar með langvinna sjúkdóma t.d. sykursýki, hjarta-, eða lungnasjúkdóma.

  • Þeir sem eru með skert ónæmiskerfi.

  • Alkóhólistar.

  • Börn, sérstaklega langveik börn.

 

Ráðleggingar

  • Ef miltað hefur verið fjarlægt t.d. eftir slys, er mikilvægt að bólusett (Pneumovax) við lungnahnettlubakteríunni. Bólusetningin dregur úr líkunum á að viðkomandi fái lungnabólgu af þessari tegund. Sprautan er virk í u.þ.b. 5 ár.

  • Rosknu fólki (eldri en 65 ára) er ráðlagt að fá sér bólusetningu ef það hefur einhvern undirliggjandi sjúkdóm t.d sykursýki, hjarta- eða lungnasjúkdóma.

  • Ef kvef varir óvenju lengi og vart verður við einhverja af ofantaalinna einkenna skal leita læknis.

  • Brýnt er að sjúklingar greini frá ferðalögum (utanlandsferðum) í tengslum við veikindi því smit erlendis frá kallar stundum á annars konar meðferð.

 

Hvernig greinir læknirinn sjúkdóminn?

  • Greiningin byggist á sjúkrasögu, sjúkdómseinkennum og skoðun. Læknirinn hlustar lungun með hlustunarpípu og leitar eftir óeðlilegum öndunarhljóðum.

  • Til frekari greiningar er tekinlungnamynd.

  • Gott er að fá hrákasýni til smásjárskoðunar og ræktunar. Það gefur nákvæmari sjúkdómsgreiningu og auðveldar val á sýklalyfi.

 

Batahorfur

  • Sjúkdómsferillinn er háður því hvernig ónæmiskerfið bregst við og er því einstaklingsbundið.

  • Endurteknar og langvarandi lungnabólgur hjá rosknu fólki, geta verið merki um undirliggjandi sjúkdóm t.d. lungnakrabbamein.

  • Þegar lungnabólgan er upprætt finnur viðkomandi oft fyrir þreytu og skertu úthaldi í allt að 2-3 vikur.

 

Hver er meðferðin?

Flestar lungnahnettlur eru næmar fyrir sýklalyfinu penisillíni.

 

© Copyright 1999 - 2002 Doktor.is
All rights reserved

OPNUNARTÍMI SKRIFSTOFU

SAMTÖK LUNGNASJÚKLINGA

HAFA SAMBAND

FYLGIST MEÐ OKKUR Á FB

Skrifstofan okkar er opin alla mánudaga frá kl. 12-15

 

 

Verið hjartanlega velkomin.

Síðumúli 6

2. hæð 

108 Reykjavík 

Kennitala: 670697-2079

Lyfta í húsinu​.

            560-4812

 

Við svörum í símann alla daga

             

              lungu@lungu.is

  • Grey Facebook Icon